Đằng sau vẻ đẹp siêu thực của những mái nhà phủ đầy tuyết trắng tại làng cổ Shirakawa-go là những câu chuyện thú vị về một di sản văn hóa được gìn giữ và tiếp nối qua nhiều thế hệ. Điều gì khiến ngôi làng cổ này vượt qua điều kiện khí hậu lạnh giá, trường tồn vững bền với dòng chảy thời gian và lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống đến tận ngày nay? Hãy cùng TransViet tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Giá trị văn hóa truyền thống của làng cổ Shirakawa-go và câu chuyện thích nghi với tuyết trắng qua những mái nhà cổ Gassho-zukuri
Shirakawa-go từ lâu đã trở thành điểm tham quan không thể bỏ qua đối với du khách khi đến với tỉnh Gifu của xứ sở phù tang. Tỉnh Gifu là vùng đất nổi tiếng khi sở hữu vô vàn kiệt tác thiên nhiên, khí hậu ôn hòa và địa hình phong phú. Shirakawa-go và vùng Gokayama lân cận nằm dọc theo thung lũng sông Shogawa, trải dài từ tỉnh Gifu đến tỉnh Toyama. Trên hành trình nối giữa Takayama và Gifu, du khách có cơ hội tham quan Ogimachi - ngôi làng lớn nhất và là điểm thu hút chính của Shirakawa-go bởi khung cảnh tuyết rơi phủ trắng ngôi làng vào mùa đông. Trước đây, Làng cổ Shirakawa-go được mô tả là một "hòn đảo biệt lập" không chỉ vì địa hình đồi núi bao quanh ngôi làng mà còn do sự cản trở của tuyết rơi đến việc kết nối với các khu vực xung quanh. Ngày nay với sự phát triển của tuyến đường cao tốc và mạng lưới xe buýt liên tỉnh, hành trình đến Shirakawa-go đã thuận tiện hơn rất nhiều. Những cung đường từng bị ngăn cách bởi địa hình hiểm trở và mùa đông khắc nghiệt nay đã trở thành cầu nối đưa du khách đến gần hơn với vẻ đẹp và những giá trị văn hóa lâu đời của ngôi làng di sản.
Một trong những nét đặc trưng của làng cổ Shirakawa-go là những ngôi nhà được xây dựng theo phong cách truyền thống Gassho-zukuri có tuổi đời hơn 250 năm tuổi. Shirakawa-go và các ngôi làng cổ khác thuộc vùng Gokayama được coi là những ngôi làng cổ có kiến trúc điển hình và hiếm hoi ở Nhật Bản. Phong cách kiến trúc Gassho-zukuri gợi lên hình ảnh bàn tay đang cầu nguyện của các nhà sư Phật giáo được thể hiện qua những mái nhà tranh truyền thống chắp lại. Phong cách kiến trúc độc đáo này được dân làng trao truyền qua nhiều thế hệ như một cách thức kiến tạo không gian sinh tồn để thích nghi với mùa đông lạnh giá. Nhìn từ xa, những mái nhà tranh cao và dốc tựa đôi bàn tay khép vào nhau tạo nên ấn tượng thị giác đầu tiên đối với du khách đi đặt chân đến ngôi làng. Độ dốc lớn của những mái nhà kiểu này giúp tuyết dễ trượt khỏi mái và hạn chế sức nặng tích tụ trên mái nhà.
Cấu trúc phần mái không được đóng đinh mà được buộc vào nhau bằng dây thừng theo cách thủ công. Đặc điểm nổi bật của kiến trúc Gassho-zukuri là sử dụng hoàn toàn những nguyên liệu tự nhiên như gỗ cây, rơm rạ. Ngoài ra, lớp mái dày và kết cấu gỗ phản ánh kinh nghiệm xây dựng được được tích lũy và trao truyền qua nhiều thế hệ. Không gian rộng dưới mái nhà còn từng được tận dụng để nuôi tằm, phục vụ sản xuất tơ lụa - một sinh kế quan trọng của cộng đồng địa phương. Do vậy, phong cách kiến trúc Gassho-zukuri đặc trưng của ngôi làng cổ thể hiện tính thẩm mỹ, phản ánh ý nghĩa và niềm tin sâu sắc mà dân làng gửi gắm trong từng mái nhà cũng như sự thích nghi hài hòa của người dân làng với điều kiện tự nhiên.
Nhưng giá trị của Shirakawa-go không dừng lại ở kiến trúc mà còn thể hiện qua những giá trị về phong tục, tập quán và văn hóa truyền thống của cộng đồng địa phương. Những ngôi nhà cổ được gìn giữ cùng với cách bố trí làng xóm, các công trình phụ và nếp sống cộng đồng truyền thống. Ngay cả khi Nhật Bản trải qua những biến đổi kinh tế, xã hội sâu sắc từ giữa thế kỷ XX, các công trình kiến trúc cổ và những dấu ấn của đời sống xưa của nơi đây vẫn được bảo tồn tương đối nguyên vẹn. Chính những giá trị ấy đã góp phần đưa Shirakawa-go và Gokayama được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới năm 1995 dựa trên hai tiêu chí nổi bật: (1) Tiêu chí về kiến trúc thích nghi với thiên nhiên: Những ngôi nhà Gassho-zukuri là minh chứng tiêu biểu cho khả năng sáng tạo của con người trong việc xây dựng nơi ăn chốn ở phù hợp với điều kiện khí hậu, địa hình đặc thù và sinh kế địa phương; (2) Tiêu chí về gìn giữ nếp sống cộng đồng: Không chỉ bảo tồn những công trình cổ, các ngôi làng còn lưu giữ cách tổ chức không gian sống, mối quan hệ cộng đồng và những giá trị văn hóa được truyền qua nhiều thế hệ. Tuyết trắng mùa đông tạo nên vẻ đẹp siêu thực của Shirakawa-go, nhưng chính cách con người thích nghi với thiên nhiên và gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống mới tạo nên vẻ đẹp trường tồn của di sản.
Một trong những yếu tố quan trọng tạo nên giá trị di sản bền vững của Shirakawa-go chính là ý thức gìn giữ di sản của cộng đồng địa phương bất chấp những tác động của điều kiện tự nhiên và biến động của thời cuộc. Từ năm 1971, người dân làng Ogimachi đã cùng thống nhất ba nguyên tắc bảo tồn di sản: "Không bán - Không cho thuê - Không phá hủy" được ghi nhận trong Hiến chương cư dân về Bảo vệ môi trường tự nhiên của làng Ogimachi, Shirakawa-go. Đồng thời, Hiến chương cũng thể hiện rõ một tầm nhìn hướng đến tương lai phát triển bền vững: hoạt động bảo tồn sẽ góp phần phục hồi và phát triển các ngành kinh tế địa phương thông qua việc khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch. Trong hơn nửa thế kỷ qua, sự gìn giữ ba nguyên tắc vàng này và hiện thực hóa tầm nhìn trong Hiến chương của cư dân làng đã góp phần bảo tồn giá trị di sản của làng cổ Shirakawa-go cũng như nâng cao đời sống kinh tế - xã hội từ hoạt động du lịch. Những nỗ lực bảo tồn di sản của người dân đã góp phần duy trì cảnh quan làng cổ với những ngôi nhà Gassho-zukuri truyền thống vẫn duy trì được kết cấu và diện mạo in hằn bao lớp tuyết rơi và dấu ấn thời gian.
Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ khi khám phá làng cổ Shirakawa-go
Khám phá không gian làng cổ và dạo bước giữa những ngôi nhà cổ Gassho-zukuri
Diện mạo của Shirakawa-go sẽ thay đổi rõ rệt theo từng mùa. Như người con gái nhạy cảm với sự đổi thay của tiết trời, ngôi làng cổ sẽ khoác lên mình những chiếc áo mới mang vẻ đẹp lộng lẫy và đặc trưng của từng mùa trong năm. Từ mùa hè với thời tiết mát mẻ và thoải mái, mùa thu với những chiếc lá đỏ mang vẻ đẹp hoài niệm, đến mùa đông tuyết rơi nhuộm trắng ngôi làng cổ. Khám phá làng cổ vào tháng 1 và tháng 2, thị trấn làng cổ được thắp sáng vào ban đêm với những ánh đèn màu ánh lên từ những ngôi nhà cổ mang đến cho du khách một khung cảnh huyền ảo và lãng mạn. Đặc biệt, làng cổ Shirakawa-go trở nên ấn tượng nhất là vào mùa đông khi tuyết rơi nhuộm trắng những mái nhà, những lối đi, những hàng cây. Dạo bước qua các ngôi làng Ogimachi trong khung cảnh phủ đầy tuyết trắng, du khách quan sát tận mắt cách kiến trúc truyền thống thích nghi với điều kiện khí hậu khắc nghiệt vùng núi. Du khách có thể quan sát sự tương phản giữa những mái nhà sẫm màu, các vách gỗ, ruộng đồng và núi rừng xung quanh. Vào mùa đông, tuyết làm nổi bật đường nét mái nhà và khiến du khách trầm trồ và thán phục trước những khối óc và đôi bàn tay điệu nghệ của người dân làng trong việc tạo tác ra những ngôi nhà có chức năng chống chọi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Tìm hiểu tình thần tương trợ “Yui” được gìn giữ và tiếp nối qua các thế hệ
Trong tiếng Nhật, “Yui” có nghĩa là hỗ trợ lẫn nhau hoặc chia sẻ, hợp tác lao động. Cuộc sống của người dân làng Shirakawa-go luôn dựa trên tinh thần hợp tác và chung tay của mỗi cá nhân trong việc bảo tồn di sản văn hóa truyền thống cũng như thích ứng với điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Đặc biệt vào mùa đông khi tuyết rơi dày đặc phủ trắng mọi thứ xung quanh khiến cuộc sống sinh hoạt của người dân khó khăn. Trong điều kiện khắc nghiệt này, người dân làng cổ không thể sống tách rời và chỉ biết đến mình mà họ luôn nêu cao tinh thần sống sẻ chia và tương trợ lẫn nhau trong mọi vấn đề cuộc sống. Cho đến tận ngày nay, tinh thần “Yui” vẫn được người dân làng Shirakawa-go phát huy và tiếp nối như một minh chứng sống thể hiện tinh thần tương thân tương ái. Chẳng hạn, người dân trong làng sẵn sàng hỗ trợ lợp lại mái nhà Gassho khi chúng bị ảnh hưởng bởi lượng tuyết dày tích tụ trên mái. Công việc hợp tác này không chỉ giúp bảo tồn kiến trúc truyền thống mà còn là cơ hội quý giá để truyền lại kinh nghiệm và kỹ năng của người đi trước cho thế hệ tiếp theo. Những buổi lao động tập thể này cũng giúp nhắc nhở thế hệ sau nhận thức tầm quan trọng của sự kết nối và gắn kết giữa mọi người. Trải qua bao đổi thay của cuộc sống hiện đại, tinh thần Yui vẫn được người dân Shirakawa-go trân trọng và tiếp nối. Bởi hơn cả những mái nhà cổ được gìn giữ qua năm tháng, chính sự gắn bó giữa con người với con người mới là một trong những giá trị làm nên sức sống bền bỉ của ngôi làng di sản.
Thưởng thức ẩm thực vùng Hida - hương vị đặc biệt trong thời tiết trời lạnh
Hành trình khám phá làng cổ vào mùa đông tuyết trắng sẽ trọn vẹn hơn khi du khách thưởng thức món bò Hida. Sau khi dạo bước tham quan làng cổ trong tiết trời lạnh giá, thưởng thức món ăn nóng bò Hida trong không gian nhà hàng địa phương sẽ mang đến những trải nghiệm dư vị khó quên đối với du khách. Bò Hida - loại thịt bò nổi tiếng của tỉnh Gifu với những đường vân mỡ xen kẽ mang đến kết cấu mềm mại và vị béo ngậy đặc trưng. Món bò trứ danh này được thưởng thức cùng với món tương truyền thống Hoba miso được nướng trên lá mộc lan. Trong không gian nhà gỗ truyền thống, giữa hương thơm kích thích giác quan của món nướng và hơi ấm từ bữa ăn, ẩm thực không chỉ là dịp khám phá đặc sản địa phương mà còn mang đến một cảm nhận gần gũi hơn về nhịp sống của cư dân miền núi Nhật Bản. Sự đối lập giữa tiết trời mùa đông lạnh giá bên ngoài và hơi nóng tỏa ra từ món bò nướng hòa quyện với hương thơm của tương miso trong không gian ấm áp tại nhà hàng sẽ là trải nghiệm khó quên đối với du khách lần đầu đến với làng cổ.
Chiêm ngưỡng toàn cảnh làng cổ từ điểm ngắm cảnh Shiroyama
Đài quan sát tại khu di tích thành Ogimachi thường được gọi là điểm ngắm cảnh Shiroyama là một trong những vị trí nổi tiếng để ngắm nhìn và chụp toàn cảnh làng cổ Shirakawa-go. Tổng cục Du lịch Nhật Bản (JNTO) giới thiệu vị trí này như một trong những góc nhìn tiêu biểu và đắt địa nhất để du khách thu vào tầm mắt của mình toàn cảnh ngôi làng cổ. Từ trên cao, Shirakawa-go hiện lên như một bức tranh mùa đông, với những mái nhà Gassho-zukuri nằm xen giữa thung lũng và núi rừng.
Tham gia Sự kiện Winter Light-up — ngôi làng phát sáng giữa đêm đông
Theo Hiệp hội Du lịch Shirakawa-go, du khách đến với làng giai đoạn tháng 1 năm 2027 sẽ có cơ hội tham gia sự kiện Winter Light - up kỳ thứ 41. Đây là sự kiện chiếu sáng đặc biệt tại làng Ogimachi tạo điều kiện cho du khách chiêm ngưỡng những ngôi nhà Gassho-zukuri được chiếu sáng giữa khung cảnh mùa đông. Ánh sáng ấm áp và lung linh từ các ngôi nhà cổ ánh lên trong nền tuyết trắng tạo tạo sự tương phản tuyệt đẹp và khiến ngôi làng như bước ra từ một câu chuyện cổ tích mùa đông. Không chỉ là dịp chiêm ngưỡng vẻ đẹp của di sản dưới ánh đèn, sự kiện còn mang đến một góc nhìn hiếm có về kiến trúc truyền thống Nhật Bản giữa mùa tuyết.
Đến Shirakawa-go vào mùa đông, du khách không chỉ chiêm ngưỡng những ngôi nhà cổ phủ đầy tuyết trắng đẹp siêu thực mà còn tìm hiểu những câu chuyện thú vị về ngôi làng cổ mang trong mình những giá trị di sản vượt thời gian. Đó là câu chuyện về sự thích nghi của con người với điều kiện khí hậu khắc nghiệt qua mái nhà Gassho-zukuri, tinh thần tương trợ và gìn giữ sức sống cho ngôi làng cổ của người dân làng, trải nghiệm ẩm thực bò Hida mang đậm phong vị của vùng đất Gifu. Tất cả trải nghiệm không chỉ khơi gợi những cảm xúc thăng hoa trên hành trình khám phá làng cổ mà còn gieo vào lòng du khách những ấn tượng khó phai khi đến với Shirakawa-go.
.png)
Tìm hiểu các chương trình tour Nhật Bản của TransViet tại đây.
Để được tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ:
CÔNG TY TRANSVIET – TOP 10 CÔNG TY DU LỊCH HÀNG ĐẦU VIỆT NAM
(028) 7305 7939 | 091 541 3138 | 096 313 5201
82 Võ Văn Tần, Phường Xuân Hòa, TP.HCM
▪️ Zalo: DuLichTransViet
▪️ Inbox: DuLichTransViet
▪️ YouTube: TransVietTravelofficial
▪️ TikTok: @transviet
▪️ Instagram: transviet.official
