Thành Đô nổi tiếng với Phố cổ Cẩm Lý, Công viên Vọng Giang Lâu (Wangjianglou), phòng hòa nhạc thành phố Thành Đô và đặc biệt là Tam Quốc Thánh địa – Công trình bảo tồn và tôn vinh những nhân vật lịch sử thời Tam Quốc, trong đó có Khu di tích văn hóa Đền Vũ Hầu. Đền Vũ Hầu được xem là điểm đến cho người mê “Tam Quốc diễn nghĩa” và là kho báu trí thức vô giá của Trung Quốc.
Thông tin khái quát về đền Vũ Hầu
Đền Vũ Hầu (Vũ Hầu Từ) nằm ở ngoại ô phía nam Thành Đô – thủ phủ của tỉnh Tứ Xuyên. Tỉnh này nằm ở phía nam Trung Quốc, là một bình nguyên được bao bọc bởi núi non trập trùng và các con sông lớn, luôn là điểm đến du lịch Trung Quốc vô cùng thu hút.
Với diện tích 150.000 mét vuông, quần thể đền thờ được tạo thành từ ba phần chính bao gồm: Khu bảo tồn di tích văn hóa Tam Quốc, Khu trải nghiệm văn hóa Tam Quốc (tức là Khu phía Tây, trước đây là Công viên Nam Giao Thành Đô) và Khu dân gian Cẩm Lý Jinli. Toàn bộ khu du tích văn hóa đền Vũ Hầu rộng 37.000 mét vuông với các công trình kiến trúc được bảo tồn tốt. Các tòa nhà gợi nhớ đến các vương quốc cổ đại của Trung Quốc với những dòng chữ được viết trên tường và bảng thuật lại câu chuyện của từng nhân vật.
Vào năm 223 sau Công nguyên, quan tài của Lưu Bị được đưa đến và chôn cất ở Thành Đô sau khi ông qua đời. Mộ của ông có tên là Huệ Lăng. Theo quan niệm của người Hán, có lăng mộ mới có chùa. Vì thế ngôi chùa tưởng nhớ Lưu Bị được xây dựng chính là chùa Hán Chiếu nằm ở đền Vũ Hầu ngày nay.
Vào năm 234 sau Công nguyên, Gia Cát Lượng lâm bệnh vì làm việc quá sức liên tục và sau đó qua đời ở Ngũ Chương Nguyên (Thiểm Tây) ở tuổi 54. Để biểu dương sự đóng góp to lớn của Gia Cát Lượng, một ngôi đền đã được xây dựng gần Lăng Lưu Bị, cũng là nơi dành cho mục đích ghi nhớ mối quan hệ vua chúa khai sáng giữa Lưu Bị và Gia Cát Lượng. Ông khi còn sống làm Thừa tướng nước Thục 14 năm, sau khi mất có thụy hiệu là Trung Vũ Hầu, do đó hậu thế thường hay gọi ông là Vũ Hầu hay Gia Cát Vũ Hầu để tỏ lòng tôn kính, vì vậy nên ngôi chùa được đặt tên là chùa Vũ Hầu.
Vào thời Nam Bắc triều (420 – 589 sau Công Nguyên), chùa Vũ Hầu trước đây (đền thờ Gia Cát Lượng), Huệ Lăng (lăng mộ Lưu Bị) kết hợp với Hán Chiêu Liệt miếu (đền thờ Lưu Bị) trở thành khu quần thể đền Vũ Hầu hiện nay.
Khu vực Đền Vũ Hầu (Vũ Hầu Tự) nằm gần Nhà thi đấu Đại học Thể thao Thành Đô, nơi diễn ra các cuộc thi thể dục nhịp điệu của Đại hội Thể thao Sinh viên FISU Thành Đô. Đền Vũ Hầu được xây dựng để tưởng nhớ Lưu Bị, tể tướng Gia Cát Lượng và các nhân vật lỗi lạc khác của nhà Thục Hán. Đến cuối triều đại nhà Minh, đền Vũ Hầu bị chiến tranh phá hủy, sau đó được xây dựng lại vào năm thứ 10 triều đại của Hoàng đế Khang Hy nhà Thanh (1671) và vẫn được bảo tồn cho đến ngày nay.
Đền Vũ Hầu được mệnh danh là "thánh địa của Tam Quốc" vì đây là ngôi đền duy nhất của Trung Quốc nơi hoàng đế và các quan đại thần được thờ phụng cùng nhau và là đài tưởng niệm nổi tiếng nhất, đồng thời là bảo tàng danh giá nhất về các di tích của Vương quốc Thục và trí thông minh vĩ đại của Gia Cát Lượng.
Với tầm ảnh hưởng vô song với tư cách là một bảo tàng di tích thời Tam Quốc, Đền Vũ Hầu được xếp hạng là di tích lịch sử và văn hóa lớn đầu tiên được bảo vệ cấp quốc gia và bảo tàng hạng nhất quốc gia.
Tháng 6 năm 2022, trong dự án nâng cấp trưng bày của Bảo tàng vào tháng 2, ban quản lý đã phát hiện ra 8 bản khắc đá mới từ thời nhà Thanh (1644 – 1911) tại đền Gia Cát Lượng, nằm trên trục trung tâm của khu vực di sản. Cụ thể, lớp thạch cao trên bức tường phía bắc của Đề Gia Cát Lượng đã bong ra, để lộ một góc của dòng chữ bằng đá. Sau khi các cơ quan chuyên môn quét các bức tường, phát hiện có 8 dòng chữ trên các tấm bia đá, dựa trên vị trí không gian và nội dung dòng chữ. Các chữ khắc bao gồm các bài viết của các quan chức Tứ Xuyên vào thời điểm đó, "Chu Shi Biao" được viết bởi một học giả thời nhà Thanh, ghi chép về các nghi lễ và thư pháp của đền Wuhou và các bức tranh của các văn nhân đã đến thăm ngôi đền trong thời kỳ này.
Hiện nay, trên đất Trung Quốc, người dân rất nhiều nơi đã lập đền thờ để tưởng nhớ Gia Cát Lượng, trong đó nổi tiếng nhất là đền thờ ở huyện Miễn, dưới chân núi Định Quân (nơi an táng Gia Cát Lượng), sau đó đến miếu Vũ Hầu ở Thành Đô, miếu Vũ Hầu ở thành Bạch Đế, huyện Phụng Tiết, Trùng Khánh...
Cách di chuyển đến đền Vũ Hầu
Nằm ở trung tâm thành phố thịnh vượng, việc di chuyển đến đền Vũ Hầu thực sự thuận tiện với nhiều lựa chọn xe buýt. Nếu bạn muốn thoát khỏi sự hối hả của giao thông công cộng và việc di chuyển rắc rối, bạn có thể đặt gói tour du lịch Trung Quốc.
- Đi tuyến tàu điện ngầm số 3 và xuống tại Gaoshengqiao. Sau đó bạn đi bộ về phía đông dọc theo đại lộ Wuhouci trong 3-5 phút.
- Đi xe buýt số 1, 57, 77, 82, 334, 335, 1126 đến ga Wuhouci (Chùa Wuhou).
- Nếu bạn đến từ các điểm tham quan khác ở Thành Đô, bạn có thể tận dụng xe buýt tham quan để đến chùa Vũ Hầu.
Thời gian tốt nhất để tham quan đền Vũ Hầu
Vào mùa xuân, bạn có thể chiêm ngưỡng một bức tranh hài hòa được tạo nên bởi những cây bạch quả màu ngọc lục bảo, những cây bách xanh đậm và hoa đỗ quyên rực rỡ.
Vào mùa hè, đền Vũ Hầu là một khu nghỉ mát mùa hè bình yên và siêu tuyệt vời để trốn nóng.
Vào mùa thu, những chiếc lá vàng rơi đối lập với bức tường đỏ và những con đường trải nhựa càng mang thêm hương vị cổ kính.
Vào mùa đông, đặc biệt là khi tour Trung Quốc dịp Tết Nguyên Đán, một lễ hội lớn sẽ được tổ chức trong khoảng nửa tháng, khi đó ngôi đền sẽ được trang trí bằng đèn lồng hoặc đèn nhiều màu sắc.
Khám phá bên trong đền Vũ Hầu
Điểm thu hút chính của đền Vũ Hầu là Khu di tích lịch sử, nơi bạn có thể tham quan Cổng trước, Cổng thứ hai, Đền Lưu Bị, tiền sảnh, Đền Vũ Hầu, Đền Tam Nghĩa, Lăng Lưu Bị, khu vườn và Phòng triển lãm văn hóa..., tất cả đều chạy từ nam ra bắc. Bên trong, các tác phẩm điêu khắc bằng đất sét của Hoàng đế Thục và các quan đại thần đứng cạnh nhau, tạo nên nét đặc biệt.
Hơn thế nữa, bạn có thể đi lang thang trong Công viên ngoại ô phía Nam xung quanh để thưởng ngoạn phong cảnh và thưởng thức các món ăn nhẹ ngon miệng của Thành Đô cũng như cuộc sống địa phương ở Phố cổ Jinli trong hành trình du lịch Trung Quốc.
Cổng trước đền Vũ Hầu
Một tấm bảng ngang có bốn chữ “Han Zhao Lie Miao (汉昭烈庙)” (có nghĩa là Đền thờ Lưu Bị, Vua nước Thục Hán) được treo cao ở Cổng trước của Đền Vũ Hầu. Bước vào bên trong, bạn có thể chiêm ngưỡng tấm bia nhà Minh được sáng tác vào năm 1547 sau Công nguyên và tấm bia nhà Đường quý giá còn được gọi là “ba viên viên mãn” bởi nó nổi tiếng về bố cục, thư pháp và chạm khắc tuyệt vời.
Cổng thứ hai của đền Vũ Hầu
Ở đây, trong chùa Vũ Hầu có những bức tượng sống động về những nhân vật quan trọng của thời “Tam Quốc”, với những tấm bia đá nhỏ phía trước giới thiệu thông tin cá nhân và những đóng góp chính của họ. 14 vị quan cai trị tháo vát do Pang Tong lãnh đạo ở phía đông và 14 vị tướng dũng cảm do Triệu Vân đứng đầu ở phía tây ngồi đó trong trang phục sặc sỡ. Bạn có thể cảm thấy rằng họ đang sống trước mặt bạn vì mắt họ rất sáng. Dọc theo hành lang, bạn có thể tìm thấy “Chu Shi Biao”, công trình tưởng niệm nổi tiếng của Gia Cát Lượng.
Bia Tam Thành – Tấm bia ba thành công
Bước vào cổng trước, trước tiên bạn sẽ nhìn thấy sáu tấm bia, tượng đài bằng đá, rợp bóng cây bên tay phải. Một trong những di tích văn hóa có giá trị nhất ở đền Vũ Hầu là tấm bia lớn nhất được dựng vào năm 809. Tấm bia khổng lồ này cao 367 cm và rộng 95 cm. Nó được gọi là tấm bia ba thành công. Ba thành công đó là: một bài viết của Pei Du – vị đại thần nổi tiếng thời nhà Đường (618-907) người đã phục vụ bốn vị hoàng đế liên tiếp, thư pháp của Lưu Công Tuyền – một trong những nhà thư pháp lỗi lạc nhất trong lịch sử Trung Quốc, và một tuyên bố về đạo đức và thành tựu của Gia Cát Lượng.
Đền Lưu Bị
Đi qua cổng thứ hai là đến ngôi chùa Lưu Bắc tráng lệ hay còn gọi là Đền Hán Chiêu Liệt Đế. Ngôi chùa này được xây dựng cao hơn các công trình khác trong chùa Vũ Hầu với độ dốc thoai thoải có hình rồng và mây phía trước, tượng trưng cho địa vị hoàng đế của Lưu Bị cao hơn những người khác.
Một tác phẩm điêu khắc bằng vàng của Lưu Bắc đứng ở giữa ngôi đền với chiều cao 3 mét. Một tác phẩm điêu khắc về cháu trai của ông, Liuchen, ở phía bên trái. Ở phía đông của sân, bạn có thể nhìn thấy các tác phẩm điêu khắc của Quan Vũ và các con trai của ông, trong khi ở phía tây là các tác phẩm điêu khắc của Trương Phi (Zhangfei) cùng các con trai và cháu trai của ông.
Đền Gia Cát Lượng
Đi vòng qua đền Lưu Bị và đi xuống vài bậc thang sẽ nhìn thấy đền Gia Cát Lượng. Dù không hoành tráng như đền Lưu Bị nhưng khu vực này mới chính là điểm nhấn trong trải nghiệm tại đền Vũ Hầu. Đền thờ Gia Cát Lượng thấp hơn một chút so với đền thờ Lưu Bị.
Các tác phẩm điêu khắc của Gia Cát Lượng và ba thế hệ con cháu của ông nằm ở trung tâm của ngôi đền. Bức tượng Gia Cát Lượng mạ vàng, tay cầm chiếc quạt lông ngỗng. Trong văn học và nghệ thuật, Gia Cát Lượng được miêu tả là trân quý chiếc quạt lông vũ như viên ngọc, lúc nào cũng cầm trên tay như hình với bóng. Bất kể xuân hạ thu đông, Gia Cát Lượng đều lay động nhẹ chiếc quạt, thể hiện sự tự tin bình thản, ung dung tự tại, luôn nắm chắc phần thắng.
Bên trong ngôi đền của ông có phòng khách, khu học tập, tháp chuông và tháp trống. Được biết, ba chiếc trống đồng với hoa văn tinh xảo đặt phía trước tượng Gia Cát Lượng chính là chiếc trống được ông sử dụng khi dẫn quân ra trận nên ba chiếc trống này được đặt tên là Trống Zhege.
Đền Tam Nghĩa
Đi ngang qua một khoảng sân rộng, bạn có thể nhìn thấy một tòa nhà cổ có tên là “Đền Tam Nghĩa”, là nơi tưởng niệm tình huynh đệ của Lưu Bị, Quan Vũ và Trương Phi, đồng thời là một trong những địa điểm “phải đến” ở đền Vũ Hầu.
Không gian đền Tam Nghĩa được chia thành ba phần: Cầu nguyện, Đền thờ và Hành lang. Ở lối vào, hai bên có hình khắc vào đá các sự tích anh hùng của ba anh em Lưu Quan Trương như Tam anh chiến Lã Bố, Quan Công đơn đao phó hội, Trương Dực Đức giận đánh đốc bưu...
Đi vào bên trong, bạn có thể chiêm ngưỡng tượng đất sét của ba vị tướng ngồi trầm lặng nhưng toát ra được những đặc điểm tính cách riêng của mỗi người. Khác với các bức tượng ở đền thờ phía trước, các tượng ở đây đều mặc thường phục chứ không phải triều phục, nhằm đề cao tình nghĩa huynh đệ đồng cam cộng khổ của ba người từ thuở mới đào viên kết nghĩa. Chiều cao của tượng Lưu là 2,8 mét, trong khi chiều cao của tượng Quan và Trương là 2,6 mét. Sự chênh lệch về chiều cao hàm ý mối quan hệ giữa hoàng đế và quan lại.
Khu vườn
Bên trong khu vườn phủ đầy hoa đỗ quyên màu đỏ hồng, trắng tinh và hồng tươi là những tác phẩm chạm khắc đá uy nghiêm của ba anh em, những loại cây cảnh khổng lồ, những hàng bách, liễu, bạch quả, tre trải dài được trang trí cầu kỳ. Tiếng chim hót líu lo, tiếng rì rào của cây cối, tiếng suối chảy, tất cả đều mang đến cho bạn môi trường thoải mái nhất để hòa mình vào thiên nhiên sau khi chiêm ngưỡng văn hóa lịch sử tại các ngôi đền chùa trong tour Trung Quốc.
Lăng Lưu Bị
Đi qua một lối đi yên tĩnh với hai bên tường sơn đỏ rợp bóng trúc râm mát là lăng mộ của Lưu Bị, còn gọi là Huệ Lăng. Lăng mộ Lưu Bị, nằm ở phía tây của chùa Vũ Hầu. Lăng mộ có lịch sử hơn 1.700 năm và được bảo quản khá tốt và chưa bao giờ bị phá hoại cho đến ngày nay. Ngôi mộ được bao quanh bởi một bức tường gạch tròn, được xây dựng vào năm 1825.
Qua khỏi cửa lăng là tấm bia “Hán Chiêu Liệt hoàng đế chi mộ” được dựng vào năm Càn Long thứ 53 (tức năm 1788). Đây là một lăng mộ tập thể, táng cùng Lưu Bị là hai người vợ - Cam phu nhân và Ngô phu nhân.
Phòng triển lãm văn hóa
Giữa Lăng và Phòng triển lãm có một khu vườn cổ với cây bách, đường ray, hoa, đình và cột đá cổ trong cung đình còn sót lại từ thời Tam Quốc. Đứng trên vùng đất thần kỳ này ở chùa Vũ Hầu, bạn có thể có ảo giác như đang du hành trở về Trung Quốc cổ đại. Nếu không, bạn có thể vào Phòng triển lãm, vì vô số di tích lịch sử được thu thập ở đây, như đồ gốm với nhiều phong cách khác nhau, đủ loại vũ khí, tác phẩm thư pháp của những nhân vật lịch sử nổi tiếng, những bức tượng điêu khắc với kỹ năng xuất sắc và các vật phẩm có giá trị khác trong “Ba thời kỳ Vương quốc” và các triều đại khác.
(Tổng hợp)
