Nằm ở phía đông Chiang Mai, làng Bo Sang (Borsang) được biết đến với nghề làm ô và dù giấy thủ công từ tre, một nét văn hóa đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Dạo quanh ngôi làng, du khách có thể bắt gặp các xưởng thủ công, cửa hàng trưng bày và những sản phẩm đầy màu sắc mang đậm dấu ấn địa phương. Nếu đang lên kế hoạch cho một hành trình tour Thái Lan, hãy cùng TransViet khám phá Bo Sang để hiểu thêm về nghề truyền thống và đời sống văn hóa đặc trưng của Chiang Mai.
Giới thiệu về Làng Thủ Công Mỹ Nghệ Bo Sang
Tọa lạc trong huyện San Kampaeng, làng Bo Sang nổi tiếng với việc sản xuất ô giấy được vẽ tay với vô số mẫu thiết kế tinh xảo. Những chiếc ô tươi sáng này trở nên rất phổ biến, đến mức chúng được tôn vinh mỗi năm trong lễ hội Ô Dù Bo Sang diễn ra vào tháng 1. Một cổng tráng lệ, trang trí bởi những chiếc ô màu sắc như đèn dẫn lối, là cửa vào thị trấn, thể hiện niềm tự hào của Bo Sang. Truyền thống cho biết những chiếc ô này được làm từ tre và giấy saa, từ vỏ cây dâu tằm. Tuy nhiên, hiện nay, Bo Sang đã mở rộng sự đa dạng với nhiều chất liệu khác nhau như vải canvas, bông, rayon và lụa.

Lịch sử Làng Thủ Công Mỹ Nghệ Bo Sang
Nghề làm ô giấy tại Bo Sang có lịch sử lâu đời, gắn liền với những câu chuyện dân gian được người dân địa phương truyền lại qua nhiều thế hệ. Theo truyền thuyết, một nhà sư tên Phra Inthaa được xem là người có công đưa kỹ thuật làm ô đến ngôi làng.
Trong một chuyến hành trình đến vùng đất Myanmar ngày nay, vị sư được cho là đã tìm hiểu phương pháp chế tác ô thủ công. Khi trở về Bo Sang, ông nhận thấy địa phương có nguồn nguyên liệu tre và cây dâu tằm giấy phù hợp để phát triển nghề làm ô nên đã truyền dạy kỹ thuật này cho người dân.
Ban đầu, việc sản xuất ô chủ yếu được thực hiện trong thời gian nông nhàn, giúp các gia đình có thêm nguồn thu nhập sau mùa vụ. Theo thời gian, nghề làm ô dần phát triển và trở thành một phần quan trọng trong đời sống kinh tế, văn hóa của cộng đồng Bo Sang.

Khám phá quy trình làm ô giấy truyền thống tại Bo Sang
Một trong những trải nghiệm thú vị nhất khi đến Bo Sang là tận mắt quan sát các nghệ nhân thực hiện từng công đoạn chế tác ô. Mỗi sản phẩm đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo và phối hợp giữa nhiều kỹ thuật thủ công khác nhau.
Chế tác khung ô từ tre
Tre là nguyên liệu quan trọng tạo nên bộ khung của những chiếc ô truyền thống Bo Sang. Sau khi lựa chọn những thân tre phù hợp, nghệ nhân tiến hành chẻ thành các thanh nhỏ, vót mỏng và xử lý để tạo thành nan ô.
Từng bộ phận được lắp ráp cẩn thận nhằm bảo đảm khung ô có thể đóng mở linh hoạt và giữ được hình dáng cân đối. Đây là công đoạn đòi hỏi kinh nghiệm bởi độ chính xác của khung ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm hoàn thiện.

Làm tán ô từ giấy saa truyền thống
Giấy saa là loại giấy thủ công được sản xuất từ vỏ cây dâu tằm giấy, một nguyên liệu quen thuộc trong nghề làm giấy truyền thống ở miền Bắc Thái Lan. Sau khi được xử lý và tạo thành những tấm giấy mỏng, giấy saa sẽ được cắt và dán lên bộ khung tre. Các nghệ nhân tiếp tục phủ lớp bảo vệ nhằm tăng độ bền và khả năng chống thấm cho ô. Ngoài giấy saa, một số xưởng tại Bo Sang còn sử dụng lụa và các loại vải khác để sản xuất ô trang trí, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách.

Vẽ họa tiết trang trí trên ô
Sau khi hoàn thiện phần khung và tán, những chiếc ô được chuyển đến công đoạn trang trí. Đây cũng là bước tạo nên nét đặc sắc riêng cho sản phẩm thủ công Bo Sang.
Bằng đôi tay khéo léo, các nghệ nhân vẽ trực tiếp lên bề mặt ô những họa tiết hoa lá, chim muông, phong cảnh và hình ảnh mang đậm dấu ấn văn hóa Thái Lan. Mỗi nét vẽ đều được thực hiện cẩn thận, tạo nên những chiếc ô có màu sắc hài hòa và đường nét tinh tế.

Lễ hội Ô Dù Bo Sang
Mỗi năm, làng Bo Sang lại trở nên rực rỡ hơn với Lễ hội Ô Dù Bo Sang, sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh nghề làm ô giấy thủ công đã gắn bó lâu đời với cộng đồng địa phương. Lễ hội thường diễn ra vào khoảng cuối tuần thứ ba của tháng 1, thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, tìm hiểu văn hóa truyền thống của Chiang Mai.
Trong thời gian diễn ra sự kiện, các tuyến đường trong làng được trang trí bằng hàng loạt chiếc ô nhiều màu sắc với hoa văn vẽ tay đặc trưng. Du khách có thể quan sát các nghệ nhân thực hiện từng công đoạn như làm khung tre, phủ giấy, sơn màu và trang trí họa tiết trên ô. Bên cạnh đó, lễ hội còn có nhiều hoạt động cộng đồng như diễu hành, biểu diễn văn hóa, trưng bày sản phẩm thủ công và các gian hàng giới thiệu đặc sản địa phương.
Không chỉ là dịp vui chơi đầu năm, Lễ hội Ô Dù Bo Sang còn giúp du khách hiểu rõ hơn về sự khéo léo của các nghệ nhân cũng như cách người dân địa phương gìn giữ nghề truyền thống qua nhiều thế hệ. Nếu tham gia tour Thái Lan vào tháng 1, đây là một trải nghiệm đáng cân nhắc để khám phá thêm một nét văn hóa đặc trưng của vùng Chiang Mai.

Một số kinh nghiệm khi tham quan làng Bo Sang
Để hành trình khám phá làng nghề trở nên thuận tiện và trọn vẹn hơn, du khách nên lưu ý một số kinh nghiệm sau:
Lựa chọn thời gian tham quan: Buổi sáng hoặc đầu giờ chiều là khoảng thời gian phù hợp để quan sát hoạt động sản xuất tại các xưởng thủ công.
Dành thời gian trải nghiệm: Khoảng 1–2 giờ thường đủ để tham quan trung tâm sản xuất, quan sát nghệ nhân làm ô và mua sắm quà lưu niệm.
Chuẩn bị tiền mặt: Một số cửa hàng nhỏ có thể ưu tiên thanh toán bằng tiền mặt, đặc biệt với các sản phẩm có giá trị thấp.
Xin phép trước khi chụp ảnh: Khi muốn chụp cận cảnh nghệ nhân hoặc khu vực sản xuất, du khách nên hỏi ý kiến để thể hiện sự tôn trọng.
Kiểm tra sản phẩm trước khi mua: Với ô giấy thủ công, nên kiểm tra phần khung, khả năng đóng mở và bề mặt trang trí, nhất là khi dự định mang về làm quà.

Làng Bo Sang là điểm dừng chân phù hợp dành cho những ai muốn khám phá một khía cạnh khác của Chiang Mai bên cạnh chùa chiền và cảnh quan thiên nhiên. Từ nghề làm ô giấy truyền thống, các xưởng thủ công. Nếu đang lên kế hoạch cho một hành trình tour Thái Lan, bạn có thể kết hợp Bo Sang cùng các điểm tham quan quanh Chiang Mai để lịch trình thêm đa dạng. Đồng hành cùng TransViet, du khách sẽ có thêm nhiều gợi ý hữu ích để khám phá nét đẹp văn hóa đặc trưng của miền Bắc Thái Lan một cách thuận tiện và trọn vẹn hơn.




